Heronder een video over HSP, Schuldgevoel en Spijt. Ben je meer een lezer dan een kijker? Dan staat hieronder waar het over gaat.
[sta_anchor id=”schuldgevoel” unsan=”Schuldgevoel” /]Willen dat je het anders gedaan had
Schuldgevoel en spijt zijn twee verschillende gevoelens die allebei ermee te maken hebben dat je wou dat je iets anders gedaan had dan wat je deed. Het zijn dus allebei gevoelens die de bedoeling hebben om als je weer in dergelijke omstandigheden komt, je een andere keuze te laten maken.
Stel dat jij een klein kindje bent en graag op het fietspad loopt. Dat mag niet van je mama en als je het toch doet, wordt ze boos. Dan kun je je flink schuldig voelen. Je snapt nog niet waarom dat niet mag. Fietsers en gevaarlijk zeggen je veel te weinig, daar ben je nog niet aan toe. Maar je schuldgevoel zorgt ervoor dat je volgende keer braaf op de stoep blijft.
Helpen met aanpassen
Schuldgevoel helpt je dus om je aan te passen aan de buitenwereld. Aan hun waarden, hun normen, aan wat er van je verwacht wordt. Of je ze nou snapt of niet, en vaak juist als je ze (nog) niet snapt. Je aanpassen aan de buitenwereld, aan je sociale groep heeft veel voordelen en vanuit evolutionair perspectief is het noodzakelijk om te overleven. Goed idee, dat schuldgevoel.
Helaas kan schuldgevoel uit de hand lopen. Als je je bijvoorbeeld schuldig voelt over dingen waar je niets aan kunt doen. Als je je bijvoorbeeld schuldig bent gaan voelen over hoe je bent, of wie je bent. Dan heb je een probleem. Want je kunt je innerlijke kern wel verstoppen, maar je bent nog steeds wie je bent.
Innerlijk gevoel
Als je spijt hebt, heb je iets gedaan dat waar je zelf van binnen niet (meer) achterstaat. Je kunt er spijt van hebben dat je iets onaardigs gezegd hebt. Maar je kunt ook spijt hebben van een bepaalde aankoop of dat je die juist niet gedaan hebt. Van binnen voel je dan ‘had ik het maar anders gedaan, dan was ik nu blijer met mezelf geweest.’ Spijt is dus ook een uitnodiging om het volgende keer anders te doen, maar vanuit je eigen normen en waarden.
Normen van binnen versus van buiten
Schuldgevoel kun je juist hebben als wat de buitenwereld wil in strijd is met hoe het voor jou van binnen voelt. Vanuit evolutionair oogpunt heel verklaarbaar. Want als je in familiegroepen rondtrekt op de savaane moet je wel door de greop geaccepteerd blijven worden en moet je dus voldoen aan hun normen en waarden ook al ben jij het daar niet mee eens. Of begrijp je niet waarom ze er niet zijn.
Stel je bent een klein kind en je wil op het fietspad lopen in plaats van op de stoep. En dat mag niet van mama. Want fietsers, brommers, gevaar. Je snapt daar nog niks van, want het fietspad is immers leeg. Je doet het toch, mama wordt boos en je voelt je schuldig. Dat schuldgevoel kan je helpen om de volgende keer op de stoep te blijven, al snap je nog steeds niks van gevaar. Als het goed is, beschermt het schuldgevoel je van het gevaar tot je zelf snapt waarom lopen op een fietspad een slecht idee is, of tot je goed genoeg kunt uitkijken om het veilig te doen.
Schuldgevoel kan uit de hand lopen
Wanneer gaat het nou fout? Op het moment dat schuldgevoel landt op bijvoorbeeld je identiteit. Als je het gevoel krijgt dat niet je acties, maar jij verkeerd bent. Of als je afgekeurd wordt op acties die een uitdrukking zijn van wie jij wezenlijk bent. Of acties die je (nog) niet in de hand hebt, wanneer de eisen van de buitenwereld dus te hoog zijn. Dan kun je diepe schuldgevoelens ontwikkelen die heel schadelijk zijn voor je zelfbeeld.
Intenser beleven betekent harder binnenkomen
Als je hoogsensitief bent, zit daar nog een ander addertje onder het gras. Omdat je alles zoveel intenser beleefd, kan bijvoorbeeld boosheid dan een ouder als iets verkeerds doet veel harder binnenkomen dan de bedoeling was. En dus grotere gevolgen hebben. Als mama best boos is en het komt aan als mama is woedend, dan wekt dat ook een heftiger schuldgevoel op dan past bij de situatie.
Schuldgevoel krijg je dus op het moment dat je eigen innerlijke normen en waarden in strijd zijn met die van de omgeving. Je zou spijt moeten hebben, maar dat heb je niet. Bijvoorbeeld omdat je voelt dat wat je deed wezenlijk bij jou past. Zoals zingen, dansen of andere vormen van zelfexpressie als een buitenwereld die ongepast of lastig vindt. Als je dan meer naar de buitenwereld dan naar je eigen Ziel lluistert, kun je vast komen te zitten in een groot schuldgevoel. En hoe kom je daar nou vanaf?
Ga voor je innerlijke verbinding met je Ziel
Door terug te gaan naar je Ziel, naar je diepste normen en waarden. Dat begint met erkennen dat de normen en waarden van je omgeving niet de jouwe zijn. Hoe meer je kunt omarmen wat je echt gelooft en wie je echt van binnen bent, hoe meer je je schuldgevoel los kunt laten om je eigen Wezen te kunnen laten stralen.